In Spanje is deze pelgrimstocht echt een fenomeen. Steeds meer pelgrims zichtbaar onderweg. Overal duidelijke bewegwijzering. In iedere plaats de refugio's of andere op de Camino ingestelde overnachtingsmogelijkheden. Het landschap is erg mooi, met regelmatig verrassende uitzichten. Haast bij iedere plaats is wel een verhaal te vertellen.

Onderweg en in de refugio's kom je vaak weer dezelfde pelgrims tegen. Vele nationaliteiten, alle leeftijden, vele motivaties, maar allemaal met dezelfde tocht bezig. Het geeft een saamhorigheidsgevoel. Er wordt onderling wel gesproken over het 'loopvirus' of het 'loopsyndroom'. Sommigen lopen de Camino niet voor de eerste keer.

Even terug naar de laatste plaats in het vorige verhaal: Roncesvalles (8-10). Daar geslapen in een zaal met 60 stapelbedden, allemaal vol. Vanaf Roncesvalles verder naar Larrasoana (9-10) en Pamplona (10-10) waar ik zo kan aansluiten bij een mis in de kathedraal.
Op 11-10 arriveren mijn zus en neef. Erg leuk om elkaar zomaar in Pamplona te treffen.
We hebben rondgekeken in de stad en een uitstapje gemaakt naar Santa Maria de Eunate.
Deze kerk bevindt zich in het open veld, op ongeveer twintig kilometer ten zuiden van Pamplona.Het is onduidelijk wat de oorsprong is van deze Romaanse kerk uit de tweede helft van de twaalfde eeuw. Misschien was het een rouwkapel en een begraafplaats langs de route naar Santiago de Compostela. Misschien hebben de Tempeliers de kerk gebouwd. De eenzaamheid en de vondst vanjakobsschelpenin de graven in de kerk doen vermoeden dat het een onderdak voor pelgrims geweest is.De kapel isachthoekig en is omgeven door een achthoekige galerij: een colonnade van 33 bogen. De galerij was in de middeleeuwen waarschijnlijk door een dak met de kerk verbonden. De originaliteit van het architectonisch ontwerp en degeïsoleerdeligging hebben veel onderzoekers beziggehouden.

De volgende vier etappes reizen mijn zus en neef mij ´s middags in hun huurauto achterna, zo maken zij een paar dagen mee waar ik heb gelopen, waar ik overnacht en maken zij kennis met enkele medepelgrims, en met de Nederlandse leiding in de refugio in Villamayor de M. (waar zij mochten aansluiten bij de maaltijd):
Puente la Reina (12-10)
De in de Codex Calixtinus beschreven pelgrimsroutes vanuit Parijs, Vezelay en Le Puy-en-Velay komen samen in Ostabat in Zuid-Frankrijk. De route vanuit Arles leidt niet naar Ostabat, maar steekt meer naar het oosten dePyreneeënover en sluit in Puente la Reina aan op de weg naar Santiago. Om dat punt te markeren staat op het kruispunt vlak voor Puente la Reina een bronzen standbeeld van een pelgrim. Puente la Reina is een plaats van 2900 inwoners en ligt 24 kilometer ten zuidwesten van Pamplona. De naam betekent: Brug van de koningin. De koningin van Navarra laat in de elfde eeuw deze brug over de rivier de Arga bouwen, opdat de pelgrims de rivier kunnen oversteken zonder gebruik te hoeven maken van veerlieden. De brug heeft zeven bogen en is de belangrijkste romaanse brug op de weg naar Santiago de Compostela.
Villamayor de Monjardin (13-10)
Viana (14-10)
Ventosa (15-10)
Na een gezamenlijk pelgrimsmenu in de plaatselijke herberg in Ventosa neem ik weer afscheid van zus en neef. Zij reizen de volgende dag weer naar het noorden, naar huis.

De route van Viana naar Ventosa gaat via Logrono, en vijftien km ten zuiden daarvan ligt Clavijo. Het moment voor informatie over Santiago Matamoros:
Vlak over de grens van de provincie Navarra en aan de rivier de Ebro ligt Logrono: de hoofdstad van de provincie La Rioja. In Logrono staat de kerk van Santiago el Real. Dit gebouw uit de vijftiende eeuw heeft twee opmerkelijke beelden van Jacobus. Het ene beeld toont Jacobus als pelgrim en het andere beeld toont hem als morendoder ofwel matamoros. Jacobus wordt morendoder genoemd omdat hij koning Ramiro I vanAsturiëin 844 geholpen zou hebben in een veldslag bij Clavijo. Ramiro vecht daar tegen een enorme overmacht en hij dreigt de slag te verliezen, totdat een geheimzinnige ruiter op een wit paard verschijnt. De ruiter blijkt Jacobus te zijn, die in volledige wapenrusting en met een zwaard in de ene hand en een banier in de andere hand de Moren vertrapt. Dankzij het ingrijpen van deze bovennatuurlijke bondgenoot verslaat Ramiro het moslimleger. Na 844 is SANTIAGO MATAMOROS het symbool van christelijke moed en overwinning en van de hemelse zorg voor Spanje. Hij zou als ridder minstens veertig keer hebben deelgenomen aan gevechten om het Iberisch schiereiland te heroveren op de Moren. De Moorse tegenstand is overigens pas in 1492 met de inname van Granada definitief gebroken.

En verder gaat de Camino naar Santo Domingo de la Calzada (16-10), Belorado (17-10) en Atapuerca (vandaag 18-10).

Genoeg tekst voor vandaag. Andere keer verder. Jullie houden nog een legende over kippen in de kerk van me tegoed.....