Gisteren schreef ik over het passeren van Vézelay en over de eeuwenoude route die ik sindsdien volg. Hierbij nog wat achtergrondinformatie.

De Codex Calixtinus is een boek uit ongeveer 1140. Het wordt bewaard in de kathedraal van Santiago de Compostela. Deze Codex heet ook wel Liber Sancti Jacobi en is een verzameling liturgische, historische en hagiografische teksten ter meerdere eer en glorie van Jacobus. Het boek bevat ook een gids voor pelgrims op weg naar Santiago. De teksten stammen uit een periode van twee tot drie eeuwen. De vermoedelijke redacteur en medeauteur is de Franse priester Aymeric Picaud, die in de inleiding vertelt dat hij veertien jaar in de christelijke wereld heeft rondgezworven om alle beschikbare informatie over Jacobus te verzamelen. De Codex is genoemd naar paus Calixtus II (1119 - 1124) die de bedevaarten naar Santiago de Compostela bevorderde. Santiago is vanaf 1120 de zetel van een aartsbisdom en verkrijgt als heilige stad dezelfde status als Rome en Jeruzalem.

Picaud beschrijft de vier meest gangbare routes door Frankrijk en de route door Spanje voor pelgrims op weg naar Santiago de Compostela. In Frankrijk vertrekken de pelgrims in het algemeen vanuit Parijs, Vézelay, Le Puy-en-Velay en Arles. In die vier plaatsen komen mensen uit verschillende streken en landen bij elkaar om gezamenlijk naar Santiago te lopen. Het zijn overigens geen verplichte beginpunten. Elke door Picaud genoemde route verbindt verscheidene heilige plaatsen met elkaar tot een lange bedevaart, met aan het einde het graf van Jacobus.

Ik koos dus als uitgangspunt Vézelay: een kleine vestingstad op een heuvel met een abdij uit 858. Deze abdij heeft een speciale band met Maria Magdalena. Volgens de legende reist Maria Magdalena per schip van Palestina naar de omgeving van Marseille. Zij leeft daar nog 33 jaar in afzondering. Als vanaf de zevende eeuw de Saracenen het zuiden van Frankrijk regelmatig overvallen, brengt men haar stoffelijke resten naar Vézelay. In de elfde eeuw bevestigt de paus de aanwezigheid van de relieken van Maria Magdalena in Vézelay. Zo wordt het een belangrijke verzamelplaats voor pelgrims op weg naar Santiago. Ze komen bijeen op het plein voor de basiliek van Sainte-Marie-Madeleine. Bernardus van Clairvaux roept bij die basiliek in 1146 op tot de tweede kruistocht.